Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh đồng chí Vũ Trọng Hoàng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam (01/5/1923-01/5/2023)

Đồng chí Vũ Trọng Hoàng, tên thường gọi Bốn Hương; bí danh là Hoa, sinh ngày 01/5/1923, tại làng Phương Trì, tổng Xuân Phú, nay thuộc xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.

I. NHỮNG CỐNG HIẾN QUAN TRỌNG CỦA ĐỒNG CHÍ VŨ TRỌNG HOÀNG ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG VÀ QUÊ HƯƠNG QUẢNG NAM

1. Vũ Trọng Hoàng, người con đất Quảng kiên trung

Đồng chí Vũ Trọng Hoàng, tên thường gọi Bốn Hương; bí danh là Hoa, sinh ngày 01/5/1923, tại làng Phương Trì, tổng Xuân Phú, nay thuộc xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.

Thuở còn đi học Bốn Hương rất ham đọc sách. Một trong những loại sách mà anh thích nhất là tiểu thuyết “Giông Tố”, “Số Đỏ”của nhà văn nổi tiếng thời bấy giờ là Vũ Trọng Phụng và từ đó đổi họ của mình từ “Võ” sang “Vũ”.

Đồng chí xuất thân trong một gia đình nông dân lao động có tinh thần yêu nước. Thân sinh là cụ Võ Trợ, đã từng tham gia hưởng ứng các phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX và rất căm ghét chế độ phong kiến thối nát, bọn tham quan địa phương. 

Từ lòng yêu nước, căm thù giặc của ông, cha đã truyền thụ cho các anh chị em của đồng chí Vũ Trọng Hoàng, rồi khi đồng chí trở thành đảng viên của Đảng Cộng sản Đông Dương đã thôi thúc, cổ vũ anh chị em trong gia đình hưởng ứng, giác ngộ theo. Anh Võ Thự, tham gia cách mạng năm 1942, hy sinh năm 1955. Anh Võ Kim Thành, tham gia cách mạng năm 1940. Chị Võ Thị Chức, được ảnh hưởng rồi tham gia hưởng ứng các phong trào đấu tranh cách mạng từ năm 1942.

Đồng chí mồ côi cha từ nhỏ, thấy cảnh một mình mẹ lo tảo tần gánh vát gia đình nên khi học đỗ đến bằng Yếu lược, cậu học trò Bốn Hương đã thôi học về nhà học nghề thợ làm đá, rồi nghề thợ may để phụ giúp cùng mẹ. Chứng kiến cảnh Nhân dân bị bọn thực dân phong kiến đàn áp, bóc lột, đời sống cơ cực, vất vả, lại bị roi đòn, phạt vạ gần như thường xuyên, nhất là hằng năm khi tới vụ thu thuế, bắt xâu, bắt lính, cộng với nạn xôi thịt, mê tín, hách dịch của bọn có quyền thế trong vùng… càng làm cho Vũ Trọng Hoàng căm thù chế độ, muốn có gì đó thay đổi cuộc đời.

Trong những năm 1935 - 1936, trong lúc lòng yêu nước căm thù giặc đang nung nấu trong đồng chí thì gặp và được các bậc đàn anh như Ngô Thanh Tuần, Nguyễn Cự, Nguyễn Sắc Kim, Võ Toàn (Võ Chí Công) chỉ đường, tuyên truyền, giáo dục, vận động tham gia đấu tranh đòi dân sinh dân chủ, đồng thời cung cấp một số sách báo của Đảng, nhờ đó đã giúp hiểu thêm về thực trạng xã hội và con đường tất yếu là phải đấu tranh, phải làm cách mạng cho nước nhà được độc lập, nhân dân, trước hết là công nhân, nông dân mới được tự do và hạnh phúc.

Năm 1937, lúc này mới 14 tuổi nhưng Vũ Trọng Hoàng đã tham gia hưởng ứng các phong trào đấu tranh đòi dân sinh dân chủ ở làng Phương Trì, do tổ chức thanh niên dân chủ tổ chức.

Tháng 11/1939, được các đồng chí Ngô Thanh Tuần, Nguyễn Cự giới thiệu, Vũ Trọng Hoàng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và trở thành một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên của Chi bộ Đảng làng Phương Trì. Lúc đầu, chi bộ Phương Trì có 3 đảng viên là Ngô Thanh Tuần, Vũ Trọng Hoàng và Ngô Tuận, sau kết nạp thêm Nguyễn Đình Tâm và Nguyễn Đình Quý. 

Sau đó một thời gian ngắn, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được cử làm bí thư thay Ngô Thanh Tuần thoát ly. Trong thời gian làm Bí thư chi bộ, trong lúc số lượng đảng viên rất ít, các tổ chức quần chúng chưa mạnh, song nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, chỉ sau một thời gian đã thành lập được 10 tổ quần chúng ở Phương Trì và tổ quần chúng ở các xã lân cận. Qua các tổ chức quần chúng, đồng chí tuyên truỳên, giác ngộ cách mạng cho hằng trăm đồng chí khác hiểu ý nghĩa của cuộc đấu tranh đòi dân sinh dân chủ, chống bọn cường hào áp bức, chống sưu cao thuế nặng, chống bắt làm xâu, làm tạp dịch và tham gia nuôi nấng, che giấu, bảo vệ cán bộ thoát ly của tỉnh, bảo vệ cơ quan Xứ uỷ Trung Kỳ, bảo vệ các đồng chí lãnh đạo Võ Chí Công (Võ Toàn), Nguyễn Sắc Kim, Nguyễn Cự, Hoàng Thị Hý, Trương An, Lê Chưởng… đến trú chân trên địa bàn.

Đầu năm 1942, Vũ Trọng Hoàng cùng Ngô Tuận được giao nhiệm vụ nhận băng cờ, truyền đơn từ đồng chí Đinh Dương đêm về treo và phân phát ở khu vực ngã ba Hương An, trên quốc lộ 1A, nơi đông người qua lại để gây tiếng vang, làm cho quân chúng hướng về cách mạng, đứng lên đánh Tây, đuổi Nhật…
Tháng 02/1942, Huyện ủy Quế Sơn bị vỡ, đồng chí Vũ Trọng Hoàng bị bắt đưa về tạm giam ở nhà lao huyện Quế Sơn. Tại đây, đồng chí bị địch liên tục bị tra tấn để tìm ra đầu mối, cơ sở cách mạng nhưng đồng chí chí không khai báo gì. Đến ngày thứ tư, chúng đưa đồng chí xuống giam cầm ở nhà lao Hội An. Bất chấp chế độ hà khắt, biết tham gia đấu tranh sẽ bị đàn áp khủng bố nhưng đồng chí không nao núng, mà còn tham gia tích cực, đấu tranh chống sự hà khắt, độc ác của chế độ nhà tù. Sau đó chúng kết án hai năm tù và đưa đi “an trí” ở Ly Hy, rồi đưa vào nhà lao Thừa Phủ - Huế.

Trong nhà lao Thừa Phủ, đồng chí là một trong những tù nhân tham gia đấu tranh quyết liệt nhất và địch thì xếp vào loại “cứng đầu” nhất nhà lao, rồi chúng bắt giam cấm cố trong xà lim cùng với các đồng chí Nguyễn Chánh, Phan Triêm, Ngô Tuận… Sự kiên cường, bất khuất của đồng chí đã góp phần động viên anh em mới vào tù giữ vững tinh thần, tin tưởng và đoàn kết cùng nhau đấu tranh chống địch.

Sau ngày Nhật đảo chính Pháp, ra tù, mặc dù sức khỏe lúc này giảm sút do chế độ giam cầm khắc nghiệt của nhà tù thực dân, song Vũ Trọng Hoàng không nghỉ ngơi mà thoát ly ngay, bắt tay vào cuộc đấu tranh mới, chuẩn bị khẩn trương cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Tháng 5/1945, được cử tham gia Huyện ủy, làm ủy viên Thường trực và ủy viên vận động khởi nghĩa huyện Quế Sơn, trực tiếp phụ trách tổng Xuân Mỹ. Trong thời gian chuẩn bị khởi nghĩa, đồng chí liên tục đến nhiều địa phương để tuyên truyền, vận động quần chúng hưởng ứng. Tháng 8/1945, cách mạng bùng nổ, tổng Xuân Mỹ nói riêng và huyện Quế Sơn nói chung đã sớm giành được chính quyền.

Tháng 10/1945, đồng chí Vũ Trọng Hoàng tham gia Ban Thường vụ Huyện ủy, Phó Chủ nhiệm Việt Minh huyện, phụ trách công tác tổ chức và huấn luyện. Tháng 01/1946, được phân công đặc trách trại kinh tế số 3 tại Phước Sơn. Sau hơn ba tháng thì về làm Thường trực Huyện ủy, phụ trách công tác tổ chức.

Tháng 6/1946, làm Bí thư Huyện ủy kiêm Phó Chủ nhiệm Việt Minh huyện Quế Sơn. Tháng 10/1946, Hội phó Hội Liên Việt huyện. Tháng 5/1947, Phó Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến – Hành chính huyện Quế Sơn, phụ trách vùng địch hậu.

Tháng 7/1947, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được cấp trên cho đi học tập văn hóa. Tại Đại hội Đảng bộ huyện Quế Sơn lần thứ hai, tháng 11 năm 1948, đồng chí được bầu làm Bí thư Huyện ủy. Từ tháng 11/1950 đến 1952, được điều động về công tác ở Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Mặt trận Liên Việt tỉnh Quảng Nam.

Tại Đại hội Đảng bộ tỉnh vào tháng 3/1952, đồng chí được bầu vào Tỉnh ủy, được phân công về làm Bí thư Huyện ủy Tiên Phước. Sau đó được cử đi dự Hội nghị Nông vận toàn quốc, dự chỉnh huấn Đảng khoá 2 do Trung ương tổ chức và tham gia phát động quần chúng ở Thái Nguyên và khu 4. Đến tháng 4/1954 thì về lại làm Bí thư Nông hội tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng đến ngày ký kết hiệp định Giơ-ne-vơ.

Sau ngày ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được phân công ở lại công tác ở miền Nam. Từ tháng 8/1954, đồng chí được Tỉnh uỷ cử về làm Bí thư Huyện uỷ Quế Sơn và được bổ sung Tỉnh uỷ vào tháng 7/1955. Cuối năm 1954 đầu năm 1955, cơ sở vùng trọng tâm Quế Sơn bị bể vỡ, đứt liên lạc với Đảng, trong khi có nhiều cán bộ, đảng viên đi tập kết, song đồng chí vẫn không nao núng, vẫn bình tĩnh và lợi dụng lúc địch sơ hở, đi móc nối lại cơ sở, hình thành bộ máy chỉ đạo khắp ba vùng thấp, trung, cao, đồng thời vận động nhân dân đấu tranh đòi địch thi hành hiệp định Giơ-ne-vơ, chống trưng cầu dân ý lên rất cao.

Tháng 8/1959, đồng chí được bổ sung vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng vào tháng 01/1960, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được bầu vào Ban Thường vụ Tỉnh uỷ. Đến cuối năm 1960, được bổ sung làm Phó Bí thư Tỉnh uỷ, kiêm Bí thư Ban cán sự cánh Nam của tỉnh.

Cuối năm 1962, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng được tách thành tỉnh Quảng Nam và tỉnh Quảng Đà; tháng 12/1962, đồng chí được bầu làm Phó Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Nam, tháng 3/1963 đồng chí được bổ sung làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam.

Trong thời gian này, trên cương vị của mình, đồng chí Vũ Trọng Hoàng không ngừng học hỏi, nghiên cứu và vận dụng tốt đường lối, chủ trương của Trung ương, Khu uỷ 5 vào điều kiện cụ thể của địa phương, góp phần cùng với Tỉnh uỷ chỉ đạo phong trào trong tỉnh một cách toàn diện trên cả ba vùng chiến lược nông thôn, đồng bằng, miền núi và đô thị, cả quân sự, chính trị và binh vận, cả củng cố xây dựng phía sau và mở rộng vùng giải phóng ra phía trước; trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo rất hiệu quả phong trào quần chúng ở các địa phương, nhất là các huyện cánh Nam của tỉnh.

Tại Hội nghị Khu uỷ 5 lần thứ 6 vào tháng 6/1967, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được bổ sung vào Khu uỷ 5 kiêm Chính uỷ Mặt trận Nam Quảng Nam, trong thời gian này, cuộc kháng chiến ngày càng ác liệt, đồng chí liên tục đi chỉ đạo, vận động nhân dân nổi dậy đấu tranh diệt ác phá kèm, chống địch xúc tát dồn dân, cùng với Thường vụ Tỉnh uỷ lãnh đạo quân và dân trong tỉnh hưởng ứng đợt phát động Tổng tấn công và nổi dậy xuân Mậu Thân lịch sử năm 1968, giáng một đòn chí mạng vào bọn Mỹ - Ngụy, buộc chúng phải xuống thang chiến tranh.

2. Đồng chí Vũ Trọng Hoàng - Người cán bộ Tổ chức tận tụy, công tâm

Cuối năm 1968, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được điều về làm Phó Ban Tổ chức Khu uỷ 5. Đây là công việc đòi hỏi tính kiên trì, thận trọng, song đồng chí đã cố gắng đi sâu nghiên cứu, nắm vấn đề và đã chỉ đạo công tác tổ chức xây dựng Đảng, công tác cán bộ của Khu 5 đạt được những kết quả tốt, nhất là việc phát triển lực lượng cách mạng, kết nạp thêm đảng viên và xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, vấn đề công tác cán bộ, tạo ra được một trong những nhân tố cơ bản để giành thắng lợi lớn trong chiến dịch xuân năm 1975 ở khu 5, góp phần nhất định vào thành quả chung của cách mạng miền Nam, giải phóng dân tộc thống nhất Tổ quốc.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước được thống nhất, chấm dứt 21 năm chia cắt hai miền Nam - Bắc của Tổ quốc thân yêu, đồng chí được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khoá VI, được Trung ương cử về tiếp tục công tác ở Tổ Xây dựng Đảng thuộc Văn phòng đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ tại khu 5.

Từ tháng 4/1976 đến năm 1983, đồng chí Vũ Trọng Hoàng được điều về làm Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Đảng, trực tiếp phụ trách các tỉnh thuộc khu 5 và khu 6. Trên cương vị công tác này, đồng chí đã góp phần giải quyết một loạt các vấn đề mới để phục vụ kịp thời tình hình nhiệm vụ mới, như xem xét và chứng nhận hàng loạt cán bọ ở miền Bắc về tăng cường bổ sung cho các địa phương; vấn đề tổ chức và cán bộ trong việc giải thể khu, nhập tỉnh mới, kiện toàn huyện, thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, góp phần tạo sự chuyển biến trong công tác tổ chức xây dựng Đảng, công tác cán bộ, nhất là làm chuyển biến tổ chức cơ sở, tiến hành đại hội Đảng bộ các cấp, sắp xếp và bố trí hợp lý dần đội ngũ cán bộ… tạo điều kiện để Trung ương hiểu và nắm địa phương sâu và chắc hơn.

3. Đồng chí Vũ Trọng Hoàng - Người Cộng sản trọn nghĩa, vẹn tình

Năm 1983, tròn 60 năm tuổi đời với gần 50 năm hoạt động cách mạng liên tục, do sức khỏe suy giảm, đồng chí được Đảng và Nhà nước cho nghỉ hưu. Mặc dù tuổi cao, sức yếu nhưng đồng chí vẫn tích cực tham gia đóng góp nhiều ý kiến cho công tác xây dựng Đảng, công tác cán bộ. Là người đã đi qua hai cuộc kháng chiến của dân tộc, từng giữ nhiều chức vụ quan trọng của huyện, tỉnh và khu 5, đồng chí tích cực tham gia góp ý hoàn thiện lịch sử Đảng bộ địa phương và các tỉnh khu 5, nhất là lịch sử Đảng bộ Quảng Nam - Đà Nẵng giai đoạn 1930 - 1975. Mặt khác, đồng chí không quên cùng bạn bè, đồng đội thăm lại các chiến trường xưa, thăm hỏi ân cần và biết ơn những đồng bào, đồng chí đã cưu mang, nuôi gấu, đùm bọc, giúp đỡ mình trong những năm tháng chiến tranh ác liệt để mình có được như ngày hôm nay.

Trước khi nhắm mắt, đồng chí Vũ Trọng Hoàng đã dặn dò Trung tướng Nguyễn Huy Chương những lời tâm huyết: “Chương cố gắng chứng nhận cho các đồng chí bị bắt, bị tù mà chúng ta biết rõ để các đồng chí ấy không bị thiệt thòi, được hưởng quyền lợi xứng đáng với công lao đã đóng góp. Ở Quế Sơn, số cán bộ cựu trào đã đi hết rồi, chỉ còn lại tôi và cậu. Cậu cố gắng tham gia với Quế Sơn viết lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và của quân dân Quế Sơn. Chắc từng trải trường đời cậu hiểu, con người sống đã khó, sống trọn vẹn càng khó. Về hưu chưa hẳn đã xong đâu. Cuộc sống còn nhiều phức tạp lắm. Đừng chủ quan, cố giữ mình cho đến khi nhắm mắt xuôi tay…”.

Theo Trung tướng Nguyễn Huy Chương, thì “Bốn Hương là một người có tình, có nghĩa với dân, với bạn bè, đồng chí, là người kiên trì, tận tụy với công việc, luôn trong sáng, liêm khiết và giản dị. Với kẻ thù thì bất khuất, không khoan nhượng.

Bốn Hương không đầu hàng với phận nghèo của gia đình. Không đầu hàng trước sự tàn bạo của kẻ thù, sự khốc liệt của chiến tranh…”. Đó là những lời nhận xét, đánh giá không thể đầy đủ hơn đối với đồng chí Vũ Trọng Hoàng – người chiến sĩ cách mạng kiên trung, trọn vẹn nghĩa tình.

Đồng chí Vũ Trọng Hoàng từ trần tại Bệnh viện C Đà Nẵng vào ngày 11/11/1998. Cuộc đời và sự cống hiến không ngừng, sự kiên cường bất khuất, sự liêm khiết trong sáng của đồng chí Vũ Trọng Hoàng đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc mãi là tấm gương cho các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.

Do công lao đóng góp cho sự nghiệp cách mạng đồng chí được Đảng, Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Độc lập hạng Nhất; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất, Huy hiệu 60, 50, 40 năm tuổi Đảng và nhiều phần thưởng cao quý khác. Ngày 26/6/2009, đồng chí được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh. Đặc biệt năm 2014, đồng chí được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

II. HỌC TẬP TẤM GƯƠNG SUỐT ĐỜI PHẤN ĐẤU HY SINH VÌ SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG, VÌ HẠNH PHÚC CỦA NHÂN DÂN CỦA ĐỒNG CHÍ VŨ TRỌNG HOÀNG, CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN VÀ TOÀN THỂ NHÂN DÂN QUYẾT TÂM PHẤN ĐẤU THỰC HIỆN THẮNG LỢI NGHỊ QUYẾT ĐẠI HỘI ĐẢNG BỘ TỈNH QUẢNG NAM LẦN THỨ XXII

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh đồng chí Vũ Trọng Hoàng (01/5/1923 -01/5/2023) diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Nam lần thứ XXII và các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; gắn với thực hiện Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đây là dịp để chúng ta học tập và noi theo đồng chí Vũ Trọng Hoàng, người con đất Quảng kiên trung với những phẩm chất cao quý, đó là: (1) Trung thành tuyệt đối với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta.

Luôn nêu cao phẩm chất tốt đẹp của người đảng viên cộng sản trung kiên, người chiến sĩ cách mạng gan dạ bất khuất; (2) Một nhà lãnh đạo xuất sắc, luôn suy nghĩ và hành động sáng tạo, xuất phát từ thực tiễn, lấy kết quả của hoạt động trong thực tiễn làm thước đo chân lý; gắn bó mật thiết với Nhân dân, trang trọng ủng hộ những sáng kiến của cán bộ, Nhân dân; (3) Tấm gương sáng về tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, giản dị, khiêm tốn, sống có tình nghĩa, hết lòng yêu thương đồng chí, đồng bào, luôn phấn đấu hết mình vì lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của Nhân dân.

Đây là đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa sâu sắc để tôn vinh và tri ân những cống hiến to lớn, quan trọng của đồng chí Vũ Trọng Hoàng đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc; đồng thời, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, lòng yêu nước, tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, ý chí, khát vọng vươn lên, cống hiến cho các tầng lớp Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ Việt Nam.

Học tập tấm gương đạo đức, bản lĩnh chính trị, tư duy sáng tạo và gần dân của đồng chí Vũ Trọng Hoàng, chúng ta nguyện nêu cao ý chí cách mạng, đoàn kết nhất  trí, chung sức, chung lòng ra sức phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của người cộng sản, tích cực học tập, nâng cao trình độ mọi mặt, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Nghị quyết đại hội đảng bộ tỉnh Quảng Nam lần thứ XXII đã đề ra, đưa công cuộc đổi mới đất nước giành được những thành tựu mới to lớn hơn, toàn diện hơn, vững bước trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

Tin liên quan